Agar Oy sayyorasi yo'q bo'lib qolsa nima bo'ladi? | Teacheruzb.uz

Agar Oy sayyorasi yo’q bo’lib qolsa nima bo’ladi?

Oy – ulkan tosh tunni yoritadi va hatto rangini ham o’zgartirishi mumkin. Xo’sh, biz Usiz nima qilaredik?
Nima, barchamizga tunda ko’rish uchun mo’lgallangan ko’zoynak kerak bo’larmidi?
Bu okean oqimilariga qanday ta’sir qilar edi?
Yil Fasillargachi ?
Bizning uyqu vaqtinizga nima bo’lardi?
Yoki buning oqibatlari anchayin jiddiyroq tus  olarmidi?

Sizlar bilan What If dasturi. Va buyerda oy sayyorasi yo’q bo’lib qolsa nima bo’ladi so’rog’iga birgalikda javob qidiramiz.
Oy — Yerning eng yaqin tabiiy yoʻldoshi sifatida, yerda sodir bo’ladigan narsalarning ko’pini boshqaruvchi tortishish kuchiga ega.

Masalan, dengizni olaylik. Dengiz to’lqinlarida uchishni yoqtirasizmi agar ha bo’lsa unda Oyga tashakkur bildirishingiz kerak. Chunki aylanayotgan Yer sayyoramizdagi Oyning tortishish kuchi va okeanlarning bunga javoban bizga dunyoning ba’zi qismlarida yuqori to’lqinlarni, boshqa joylarda esa shunchaki suv oqimlarini paydo qiladi.

Shamol qancha kuchli bo’lsa, to’lqin hajmi shuncha katta bo’ladi. Shamolning ma’lum bir hajmi ma’lum bir shamol tezligiga mos keladi.
Okean tubida Yuqori hajmli oqimlarga nisbatan qarshilik kam bo’lganda kichikroq to’lqinlar hosil bo’ladi va uzoqroq davom etadi.

Okeanlarning sirti va ostki qismlar o’rtasida ham qarshilik kam bo’ladi ammo past hajmli oqimlarda to’lqinlar qisqa vaqt davom etadi.
Hattoki Oyning tortishish kuchi ham bizning dunyomizni muvozanatda ushlab turadi.

Ya’ni, bu bizni Quyoshga nisbatan barqaror 23,5 gradus burchak ostida ushlab turadi, bu bizga to’rt fasl va yashashga yaroqli iqlimni taqdim etadi.
Agar bu yashashga yaroqli iqlim to’satdan … yashashga yaroqsiz bo’lib qolsa nima bo’ladi? Yerning o’z o’qi atrofida aylanishini barqarorlashtiruvchi Oyning ta’siri u bilan birga yo’qoladimi?

Birinchi yaxshi yangilik nima?

Birinchi yaxshi yangilik shuki Dam olish kunlari tez kela boshlaydi.
Agar oy to’satdan yo’q bo’lib qolsa, Yerdagi bir kun atigi olti-sakkiz soat davom etadi.
Million yillar davomida o’zgaruvchan suv oqimlari va ularning qit’alariga bosimi sayyoramizning aylanishini sekinlashtirdi va bizga 24 soatlik kun taqdim etdi.

Ammo Oyning tortish kuchi ta’siri bo’lmaganda, dunyo hozirgidan uch-to’rt baravar tezroq aylanar edi. Yomoni shundaki .. agar yer sayyorasi Shu tezlikda aylanganda, biz soatiga 480 km tezlikdagi shamollarni guvohi bolar edik.

Qushlar va hasharotlarning tirik qolish imkoniyati yo’q bo’lar, ularning o’rnini quruqlikda yashovchi eng omadli organizmlar chuqur ildiz otgan o’simliklar, yoki juda kalta va qo’pol hayvonlar egallar edi.

Dengiz hayotimizning aksariyat qismi yo’q bo’lib ketadi, chunki omon qolish uchun okean oqimlariga ishonadigan dengiz jonzotlari yashashi uchun imkonyat qolmagan bo’lardi. Oqimlar hayotiy ozuqa zanjiri bo’lgan moddalarni okean tubidan er yuziga chiqarishga va kislorodga boy bo’lgan yer usti suvlarini dengizning tubiga yetkazishda yordamchi vazifasini o’taydi.

Bizda hali ham to’lqinlar bo’lar edi, ammo ular endi Quyosh tomonidan boshqariladi va 93 million km uzoqlikdagi masofadan, uning tasir kuchi atiga uchdan bir qismini tashkil etadi xolos. Ammo Oy to’satdan o’z o’qidan chiqib ketsa, okeanlar Quyosh tomon yuqori tezlikda harakatlanib, halokatli to’lqinlar hosil qilib insonlar hayotiga zomin bo’lar va quriqliklarni suv ostida qoldirardi.

Shu payt biz sekinroq aylanayotgan qiziagn ekvatorial suvlar va sovuq  qutbl suvlari bilan yangi okean oqimlariga moslashishimiz kerak bo’lar edi, Ushbu  farqlar quruqliklarga ham shunday ta’sir ko’rsatishi mumkin, chunki okean harorati ularning mintaqaviy iqlimiga ta’sir qilib, Quyosh bilan bir qatorda, Mars va boshqa yaqin sayyoralar ham bizning sayyoramiz tortishishkuchidan foydalanib, Yerni turli yo’nalishlarga tortib, yerda kata o’zgarishlarga sabab bo’lar edi.

Yerning eksenel tekisligi taxminan 10 darajaga o’zgarib, fasllarda keskin siljishlarni keltirib chiqaradi va bizning iqlimimizni yashashga yaroqsiz holga keltiradi. Haroratning keskin o’zgarishi ko’pgina o’simliklarni nobud bo’lishiga sabab bo’ladi.

Shimoliy va janubiy qutblardan ulkan muzliklar Yerni egallab olishlari sababli, Biz insonyatga  ma’lum bo’lgan eng yomon muzlik davrlarini boshdan kechirgan bo’lar edik.

Shunday qilib, to’lin oyl bo’rilarni jalb qilishi mumkin, bu esa oy mavjud bo’lmagan dunyodan yaxshiroqdir. Keyingi safar osmonga qarasangizda, u yuqorida porlab turganiga xursand bo’ling.

Tuningiz osuda, Kuningiz xayirli bo’lsin!

About the Author: Sheraliyev Shaxzod

You might like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *